GS Hồ Ngọc Đại: 'Tôi thương phụ huynh quá!'

- Trong hai ngày cuối tuần (12 và 13/5), một hiện tượng giáo dục thu hút sự quan tâm của dư luận: phụ huynh đạp đổ cổng trường để mua đơn đăng ký cho con vào học lớp 1. Chuyện xảy ra tại Trường PTCS Thực Nghiệm (Hà Nội). Nói về hiện tượng này, GS Hồ Ngọc Đại, "cha đẻ" của mô hình trường thực nghiệm bày tỏ: "Tôi thương phụ huynh quá!"

Một vài xô xát nhỏ đã xảy ra trong khi xếp hàng mua hồ sơ vào Trường Thực Nghiệm sáng 13/5.(Ảnh Văn Chung)

Trường Thực Nghiệm nóng vì sao?

Lý giải nguyên nhân về việc chen lấn để mua hồ sơ, nhiều bậc phụ huynh cho biết, do được biết, năm học 2012 - 2013, trường chỉ tuyển 140 em, trong khi đó, số lượng hồ sơ bán ra khá "nhỏ giọt" (200 bộ). Trong khi đó, lâu nay, trường được biết tới là có uy tín, môi trường học chất lượng, và thêm một điểm nhấn, GS Ngô Bảo Châu, người vừa có giải thưởng quốc tế về toán học Fields, từng học tiểu học tại đây.

Chị Hoàng Hường ở quận Ba Đình, chọn ngôi trường này vì con chị được học lớp ít học sinh (40 cháu/ lớp). Bé tới trường không phải còng lưng cõng cặp nặng. Về nhà, bé cũng không phải bò ra để làm bài tập. Hơn nữa, bé được học tiếng Anh nhiều. Ngoài chương trình học trên lớp, bé không phải học thêm bất cứ môn nào, kể cả môn tiếng Anh.

Do vậy, bé thứ hai đến tuổi vào lớp 1 - chị không ngại dậy sớm chen chân xếp hàng, xô đẩy để mua đơn cho con vào học năm học tới.

Anh Hưng (tên nhân vật đã đổi), một phụ huynh ở quận Cầu Giấy cho biết, cả hai cháu (sinh năm 2000 và 2005) đều chọn Trường Thực nghiệm. Bởi mô hình này tôn trong cá tính của học sinh - ngay từ đầu vào lớp 1, con được khẳng định cái tôi trong cách xưng hô: gọi "cô xưng em" chứ không gọi cô xưng con như những trường tiểu học khác. Và học sinh rất thích đến trường.

Lý do nữa được anh Hưng chọn Thực nghiệm là các cô giáo có cách hành xử với học sinh có văn hóa, gây thiện cảm với số đông phụ huynh. Hồi năm 2006, khi cô con gái đầu lòng vào lớp 1, anh rất ấn tượng với cô giáo Diệu Lý chỉ bởi trong ngày tựu trường, cô đãcầm quạt giấy đi từng học sinh xếp hàng ở sân trường quạt cho từng cháu.

"Về chương trình học, ngoài việc có nhiều sự lựa chọn cho phụ huynh nếu muốn cho con học Chương trình đại trà (quy định của Bộ GD-ĐT) hoặc Chương trình thực nghiệm thì cách dạy của trường không chạy theo thành tích" - anh Hưng khái quát. Các con anh học rất thoải mái, không có cảm giác nhồi nhét. Hơn nữa, mỗi môn học như Toán, Văn, Nhạc, Vẽ....đều có giáo viên riêng. Đây là sự khác biệt so với các trường tiểu học khác.

Còn lý do mà chị Vân Anh ở quận Đống Đa chọn mô hình Trường Thực nghiệm cho hai con là bởi "ngộp khuôn viên của trường khi đến tìm hiểu cho con thứ nhất học (năm 2003).

Thêm những lý do khác như lớp học không quá đông, con về nhà ít bài tập và không phải đi học thêm - nên chị tiếp tục chọn ngôi trường này cho đứa thứ hai.

Nhưng theo năm tháng song hành cùng chuyện học của con, chị nhận thấy, trường Thực nghiệm ngày hôm nay đã có một số thay đổi. Một số cô giáo dạy giỏi của trường cũng đã "chạy" sang trường khác. Cô giáo Diệu Lý, người "gây mê" nhiều phụ huynh, nay đã chuyển sang làm quản lý một trường tư thục.

Và quan trọng hơn, môi trường sư phạm dần bị mai một. Sự quan tâm của cô chỉ còn là tiếng đồn theo năm tháng, khiến phụ huynh chạy theo xu hướng "tâm lý đám đông".

Bất chấp tất cả để con được học trường tốt

Không chỉ "nóng" trước cổng trường Thực Nghiệm dù trước buổi sáng đều có các cơn mưa, câu chuyện "đạp đổ cổng trường mua hồ sơ cho con vào lớp 1" sôi động không kém trên nhiều diễn đàn dành cho các bậc cha mẹ, các trang mạng xã hội.

Thu thập thông tin qua báo chí, một số thành viên webtretho tỏ vẻ thất vọng về văn hóa của người Thủ đô. Một số khác thở dài: “Người lớn thiếu văn hóa vậy sao mong trẻ con có văn hóa” hay “Buồn thay cho cái gọi là thủ đô văn hiến, nhìn cảnh này rồi cảnh lễ hội hoa, không dám nghĩ người nước ngoài sẽ đánh giá Hà Nội sao nữa”.

Phụ huynh xô đổ cổng trường để vào mua đơn sáng 12/5. (Ảnh Vnexpress)

Một thành viên khác thẳng thắn nhận định “Tìm trường tốt cho con là đúng, nhưng chỉ vì tâm lý đám đông mà làm mọi cách, có những hành vi khiếm nhã thế này thì không chấp nhận được”.

Trên mạng xã hội Facebook, tham gia thảo luận cùng bè bạn, một cư dân mạng biệt danh Hiệp Linh đặt vấn đề: "Tại sao lại làm 1 việc vô giáo dục để cho con cái được giáo dục?". Tuy nhiên, gợi mở của anh được tranh luận lại ngay: "Chẳng phải là vô giáo dục, nhìn phụ huynh thức đêm đứng chờ xin học cho con thấy mà thương. Đấy là tại ngành, chứ không phải tại dân".

Biệt danh Đức Bình bình tĩnh phân tích: Có 2 vấn đề ở đây. Một là hệ thống giáo dục phân biệt trường điểm trường thường làm cho tâm lí phụ huynh luôn muốn con mình phải vào trường điểm. Thứ 2 là ý thức của người dân mình quá kém, tại sao không xếp hàng một cách văn hóa, người đến sau phải tôn trọng người đến trước, bố mẹ như vậy thì làm sao dạy trẻ có văn hóa?

Chị Nhật Mai, ở huyện Từ Liêm, từng chen chân mua hồ sơ cho con vào trường này năm ngoái bày tỏ sự cảm thông: "Khi tới đây, không ai nghĩ rằng, lại có đông người như thế; không ai nghĩ trước được có cảnh chen lấn này. Nên đến rồi thì cố cho được thì may, không thì cũng thôi. Thực trạng các trường tiểu học ở Hà Nội như vậy nên khó tránh khỏi”.

Nickname capi_hh nêu ý kiến: “Cái gì tốt thì người ta tìm đến là lẽ đương nhiên. Tại sao các trường khác không cố gắng mà làm tốt như vậy nhỉ? Không phải thời bao cấp vẫn còn mà đây chính là kiểu của thời kinh tế thị trường, hàng hóa ở đâu tốt thì người ta mua thôi. Dù phải chen nhau vẫn sướng”.

Không thể trách phụ huynh?

Trao đổi với VietNamNet chiều 13/5, GS Hồ Ngọc Đại -"cha đẻ" của mô hình Trường Thực nghiệm chia sẻ: Tôi đã theo dõi hiện tượng phụ huynh xô đẩy để mua đơn cho con qua phản ánh của các báo - và thấy thương phụ huynh nhiều hơn. Đó là quyền lợi sát sườn, tương lai của con em họ...nên không thể trách.

Đáng trách phải trách những người làm giáo dục: Tại sao mô hình có rồi lại không nhân ra để phụ huynh khỏi chen lấn?

"Hiện tượng phụ huynh xô đổ cổng trường nói lên một điều, mô hình giáo dục hiện nay có vấn đề buộc phụ huynh phải tìm đến một mô hình khác" - ông nói. Dù mô hình khác chưa chắc đã tốt hơn, nhưng giữa hai cái tồi tệ, buộc họ phải chọn cái ít tồi tệ hơn.

An ninh phải nhập cuộc mới hết cảnh xô đẩy (Ảnh chụp sáng 13/5, Văn Chung)

Chứng kiến cảnh chen lấn, xô đẩy...GS nhắc đi nhắc lại quan điểm "tôi rất thương phụ huynh học sinh". Và đáng trách những người làm giáo dục mà nạn nhân của nó là những người làm chương trình năm 2000.

"Họ đổ tiền tỷ vào làm chương trình để "thu lại" sự không bằng lòng của "khách hàng" là phụ huynh. Cuối cùng, đọng lại chỉ là "thành tích của lợi ích nhóm".

"Khoan vội trách phụ huynh hành xử thiếu văn hóa, bởi họ phải thương con mình. Đối với phụ huynh, con cái là nhất nên phải chọn môi trường tốt hơn cho chuyện học hành, mặc dù sự lựa chọn chỉ là cảm tính" - ông chia sẻ sâu sắc trước những hành vi chưa thanh lịch của các bậc làm cha làm mẹ.

Theo GS,  nên hiểu phản ứng của phụ huynh là mong muốn bình thường - mong muốn con được học trong môi trường giáo dục tốt.

"Để không còn phản ứng đó và có niềm tin vào nền giáo dục nước nhà, chỉ có cách giáo dục. Trường Thực Nghiệm cũng phải thay đổi. Hôm nay, phụ huynh phản ứng như vậy là cách hành xử tự nhiên, không chê trách được!?" - GS Hồ Ngọc Đại chốt lại.